Ciąża pozamaciczna zdarza się raz na 100 przypadków ciąż. Dla zachowanie zdrowia matki ważne jest szybkie rozpoznanie ciąży pozamacicznej i jej prawidłowe leczenie. Niestety, ciąża pozamaciczna prawie zawsze wiąże się z utrata dziecka.
Średnio raz na 100 ciąż, kobieta która zgłasza się do ginekologa z podejrzeniem ciąży otrzymuje diagnozę – ciąża pozamaciczna. Jest to sytuacja trudna, zwłaszcza że prawie zawsze wiąże się z utratą dziecka.
W ciąży pozamacicznej zarodek, zamiast zagnieździć się w macicy, zaczyna rozwijać się poza nią. Taka sytuacja jest wysoce niebezpieczna dla zdrowia a nawet życia kobiety. Najczęściej, rozwój ciąży pozamacicznej doprowadzi bowiem do pęknięcia naczyń krwionośnych matki i doprowadzić do krwotoku, który może doprowadzić do śmierci kobiety. Dlatego, niezwykle ważna jest tu jak najszybsza diagnoza, rozpoznanie objawów (czy to ciąża pozamaciczna czy inny stan chorobowy – np. narośl) oraz szybkie podjęcie leczenia.
Najczęściej, ciąże pozamaciczne rozwijają się w jajowodach – to około 99% przypadków. Pozostałe sytuacje (ciąża brzuszna, ciąża szyjkowa i ciąża jajnikowa) są niezwykle rzadkie, ale znacznie bardziej niebezpieczne dla zdrowia matki. Ciąża ektopowa (pozamaciczna) w obrębie jajnika może doprowadzić nawet do jego utraty (i zmniejszenia szans na kolejną ciążę).
Sytuacji medycznych które doprowadzają do powstania ciąży pozamacicznej jest kilka. Większym ryzykiem obarczone są kobiety powyżej 26 roku życia (po 30 roku życia, częstotliwość występowania ciąży pozamacicznej się zmniejsza). Ciąża pozamaciczna występuje też częściej w przypadku jeśli podjęte było leczenie na bezpłodność i wszelkie stymulacje procesów rozrodczych. Dodatkowym czynnikiem ryzyka są przebyte choroby w wyniku których konieczne były zabiegi chirurgiczne jajników i jajowodów, choroby weneryczne a także stany zapalne miednicy i jajowodów. Dawniej z ciążą pozamaciczną związane było również stosowanie wkładek wewnątrz macicznych.
Pierwsze objawy ciąży pozamacicznej podobne są do objawów ciąży wewnątrz macicznej - następuje standardowe w ciąży zatrzymanie miesiączki. Kolejne stadium rozwoju ciąży może być bezobjawowe, dlatego tak ważna w sytuacji braku krwawienia jest wizyta u lekarza aby ciążę pozamaciczną można było odkryć jak najszybciej. Zwłaszcza że nie zawsze, kiedy występuje ciąża pozamaciczna test ciążowy na obecność hCG jest prawidłowy. (stężenie hormonu może być niższe niż w ciąży wewnątrzmacicznej i wynik testu będzie fałszywie negatywny). Kolejnymi objawami pozamacicznej ciąży jest krwawienie oraz bóle brzucha. Krwawienie wynikać może z obumierania płodu bądź pęknięcia jajowodu. W ciąży pozamacicznej objawy mogą również być takie jak objawy wczesnej ciąży a nagle po kilku tygodniach kobieta zaczyna odczuwać bóle brzucha i krwawić z dróg rodnych. W diagnozie ciąży pozamacicznej niezbędne jest badanie USG, a niekiedy pomaga również oznaczanie poziomu hormonów w krwi. Niekiedy też konieczna jest laparoskopia. Ciąża pozamaciczna niezdiagnozowana najczęściej doprowadzi do poważnych komplikacji zdrowotnych lub śmierci.
Leczenie ciąży pozamacicznej najczęściej odbywa się operacyjnie. Konieczne bywa usunięcie fragmentu bądź całego jajowodu lub jajnika. W łagodnych przypadkach, można leczyć ciążę pozamaciczną nieoperacyjnie. Zachowanie płodu i doprowadzenie do porodu jest niezwykle rzadkie.